emoties boos verdrietig angstig kind

Elke ouder van een peuter herkent het wel; als je haast hebt, wil je kind opeens geen schoenen aan, of nog erger; hij kan ineens geen trap meer lopen!! Of hij wil niet die sjaal om, of nog erger gewoon geen sjaal! Dat hij het dan koud heeft, omdat het vriest, maakt hem niks uit. Tot je ein-de-lijk op de fiets zit en hij piept dat het zo koud is. Met zweet op je bovenlip kom je dan toch op de opvang aan en ben je blij dat ze op tijd aan de tafel zitten voor hun fruithapje. Je kind kijkt je stralend aan, omhelst je en is happy, of huilt wat omdat je niet weg mag. Waar was dat jongetje van vanochtend ineens gebleven?

Wat is dat toch? Kinderen kunnen van de ene emotie in de andere schieten en lijken ook weer snel te vergeten waarom ze boos waren. Of ze kunnen zo lang boos blijven dat ze er in blijven hangen en je op je kop kan gaan staan voor ze weer gezellig mee kunnen doen in het gezin.

Vanochtend leek wel of mijn zoon alles op alles zette om mij wat zweet op mijn bovenlip te laten voelen. Ondanks de kou lukte dat toch best aardig… Het begon al dat zijn vader hem eigenlijk niet uit bed mocht halen, maar ik dat moest doen. Toen wilde hij ineens geen fruit en yoghurt. Wat natuurlijk niet zo was, want binnen 5 minuten wilde hij NU eten. Volgende stap in het ochtendritueel; zijn kleren moesten aan, en natuurlijk; “nee mama, niet die broek…”
Onderhandelen met een driejarige… nooit gedacht dat dit kon gebeuren. Hij weet inmiddels dat hij niet uiteindelijk niet bepaald welke kleren hij aan doet, dus ik denk dat ie verder zocht. Want nog geen half uur later, werd ie boos omdat zijn zusje hem aankeek (of zoiets). Typisch een gevalletje, verkeerde been uit bed?

Ondanks dat hij eigenlijk heel lief en rustig is, goed luistert en zijn zusje te lief vindt, gebeurde dit. Nu weet ik dat kinderen hun emoties nog moeten leren reguleren, en ondanks dat ik inzicht heb in waarom hij dit doet, schiet het ook bij mij weleens verkeerd. Vooral (en juist!!) als ik haast heb, niet helemaal relaxt ben, of na een korte nacht. Daarom dit stuk. Ik wil jullie wat meer vertellen over hun emoties en dit kunnen controleren en reguleren bij (jonge) kinderen.

Wanneer kan mijn kind z’n emoties leren controleren?

Voor kinderen is omgaan met emoties ingewikkeld, omdat er veel verschillende vaardigheden bij komen kijken. Ze moeten hun impulsen kunnen beheersen, hun eigen emoties en die van een ander kunnen herkennen en het ook nog kunnen verwoorden. Met name jonge kinderen hebben de hulp van hun ouders bij nodig om hun eigen emoties te herkennen (Mede door de taalontwikkeling waardoor ze nog niet onder woorden kunnen brengen wat ze voelen).

– Vanaf ongeveer 4 jaar kunnen kinderen aangegeven of ze boos of verdrietig zijn. Het controleren van de emoties is dan nog lastig.
– Vanaf het begin van de basisschool kunnen kinderen zich inleven in de ander. Ze begrijpen dan pas dat iemand iets anders kan ervaren en voelen dan zij zelf. Door dit veel te oefenen met hulp van volwassenen, zullen ze gevoelens en gedrag van anderen beter gaan herkennen en ook begrijpen. Waardoor je kind steeds makkelijker in staat zal zijn om z’n emoties adequaat te uiten. Het blijft echter een proces wat niet stopt na de basisschoolleeftijd. Ga maar na, veel volwassenen kunnen ook moeite hebben met het uiten van emoties…

Heftige emoties bij kinderen.

Leeftijd, temperament en ervaringen spelen hier een belangrijke rol!

Kinderen leren naarmate ze ouder worden steeds meer controle over hun gevoelens te krijgen. Jonge kinderen kunnen hun emoties nog niet goed reguleren. Denk maar aan een peuter die gillend op de grond ligt. Een peuter reageert explosief, omdat z’n brein nog onvoldoende ontwikkeld is om zijn eigen emoties te kunnen begrijpen, te uiten en te controleren. Een ouder kind (>12 jaar) kan wel al zijn gevoelens onder woorden brengen en heeft meer controle over zijn emoties.

Daarnaast kunnen kinderen hun emoties heftiger uiten dan andere kinderen. Dit heet temperament en heeft te maken met genetische aanleg. Naast deze aanleg spelen ook ervaringen die een kind heeft meegemaakt een rol. Als ouder ben je altijd een spiegel voor je kind. Jij bent hun voorbeeld. Kinderen kijken hoe jij in een situatie reageert en kunnen jouw gedrag kopiëren en uitproberen. Een goede vraag die jezelf mag stellen is; Hoe ga jij om met je emoties?

Wat tips;

  • Ontken gevoelens van je kind niet.
    Benoem ze, maak ze bespreekbaar en geef het even aandacht.
    In de ogen van een volwassene lijken sommige problemen van kinderen niet belangrijk. We maken opmerkingen als “ Het valt wel mee”, Stel je niet zo aan”, “ Niet huilen”. Hiermee ontken je als ouder het gevoel van je kind. Ze leren hierdoor minder goed omgaan met hun emoties. Ze kunnen er boos of verdrietig om worden, of nog erger hun gevoel niet meer met je delen.
  • Emoties erkennen.
    Door dit te doen, neem je je kind serieus want je leert je kind om z’n gevoelens serieus te nemen en er naar te luisteren. Benoem het gevoel dat je ziet! Dat levert ook rust op bij je kind. Je kind voelt zich begrepen en voelt zich gehoord.
  • Herhaal wat je kind zegt!
    Je kind krijgt het gevoel begrip te krijgen wat hij voelt. Hij leert dat zijn omgeving zijn gevoelens ziet en dit wordt hem uitgelegd. Hij ziet dat de gevoelens er mogen zijn, dat hij dit kan herkennen en mag uiten. Hij leert ook dat er naar hem geluisterd wordt, maar dat het niet altijd zo is dat hij dan uiteindelijk ook daadwerkelijk zijn zin krijgt.

In mijn voorbeeld; ik luisterde naar het feit dat mijn zoon een andere broek aan wilde, snapte dat hij er verdrietig van werd. Hij kon me vertellen wat hij wilde, en ik kon hem zeggen dat ik hem begreep. Maar dat we deze broek aandoen, omdat het een lekker warme broek is en ik nog steeds beter kan inschatten wat beter is voor hem.

Heeft jouw kind soms last van heftige emoties? Of blijft je kind hangen in z’n boosheid, verdriet, angst of teleurstelling? Al van alles geprobeerd en met je handen in het haar? Neem contact met me op, zodat we samen kunnen kijken wat je kind nog meer nodig heeft.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *